Küresel Operasyon ve Emniyet Bülteni: NTSB MD-11 Soruşturması, A220 RTO Olayı ve Regülatif Gelişmeler

Ulusal Ulaşım Emniyet Kurulu (NTSB), Louisville'de UPS Uçuş 2976'ya ait MD-11 tipi kargo uçağında meydana gelen yapısal motor ayrılması (engine separation) olayına ilişkin iki günlük bir kaza inceleme oturumu (investigative hearing) düzenledi. Bu kritik olayın bulguları doğrultusunda NTSB, Federal Havacılık İdaresi'ne (FAA) yönelik bir dizi yeni Emniyet Tavsiyesi (Safety Recommendation) yayımladı. Öte yandan FAA, 2025 yılında Washington D.C. terminal sahasında (TMA) yaşanan havada çarpışma (mid-air collision - MAC) olaylarına dair ilk resmi yanıtını kamuoyuyla paylaştı. Kurul ayrıca, 2023'te yaşanan vakalara atıfta bulunarak, uçuş ekiplerinin "kokpitte duman" (smoke in the cockpit) acil durumlarına karşı simülatörlerde (FFS) çok daha gerçekçi ve senaryo bazlı eğitimlerden (scenario-based training / LOFT) geçmesi gerektiğinin altını çizdi.

Operasyonel olaylar cephesinde, Hırvatistan Havayolları'na (Croatia Airlines) ait A220 tipi yolcu uçağının Split Havalimanı'nda yüksek süratte gerçekleştirdiği İptal Edilen Kalkış (RTO - Rejected Takeoff) prosedürü, pistten çıkma (runway excursion) ile sonuçlandı. Bu vaka, uçuş ekiplerinin acil durum prosedürlerini (emergency procedures) uygulama ve karar alma (decision making) mekanizmalarını sektörel bazda yeniden tartışmaya açarken, yolcu tahliye (evacuation) güvenliğine dair endişeleri de beraberinde getirdi.

Teknik incelemeler ve ticari regülasyonlar tarafında ise Hindistan havacılık otoritesinden uzman bir ekip, Boeing'in Seattle tesislerinde 787 Dreamliner uçaklarındaki yakıt kesme valfleri (fuel cut-off switches) üzerinde gerçekleştirilecek teknik test ve sertifikasyon süreçlerine nezaret etmek üzere Haziran ayında ABD'ye gidiyor. Eş zamanlı olarak Kanada merkezli WestJet, tarife değişiklikleri ve operasyonel aksaklıklar (IRROPS) sırasında uyguladığı yolcu re-booking (yeniden rezervasyon) süreçlerindeki yanıltıcı ticari pratikler iddiaları nedeniyle resmi soruşturma altına alındı. Yaşanan bu küresel gelişmeler, Emniyet Yönetim Sistemleri'nin (SMS) ve operasyonel standartların sektör genelinde sürekli bir denetim ve iyileştirme (continuous improvement) döngüsüne tabi tutulmasının önemini bir kez daha teyit ediyor.