İstanbul Havalimanı

İstanbul'un Avrupa yakasında bulunan, yıllık 90 milyon yolcu kapasiteli ilk fazıyla 2018 yılında açılan ve Türkiye'nin ana küresel havacılık merkezi olan uluslararası havalimanı.

html
İstanbul Havalimanı
Metro istasyonu için
İstanbul Havalimanı (İstanbul Metrosu)
sayfasına bakınız.

İstanbul Havalimanı(IATA:IST,ICAO:LTFM),Türkiye'ninİstanbulilinde hizmet verenuluslararası havalimanıdır. Şehir merkezinin 35km kuzeybatısında,Arnavutköyilçesi sınırları içindedir. Havalimanının sahibiDevlet Hava Meydanları İşletmesiiken işletmecisi İGA İstanbul Havalimanı İşletmesi A.Ş.'dir.

29 Ekim 2018'de hizmete giren İstanbul Havalimanı, 6 Nisan 2019'daAtatürk Havalimanı'nın ticari uçuşlara kapatılmasıyla bu havalimanına ait olan IST kodunu almıştır. 2024 yılında 80.430.740 yolcu ve 517.263 uçak trafiğine ev sahipliği yapan İstanbul Havalimanı, 2025 Nisan itibarıyla 111 havayolunun uçtuğu ülkenin en işlek havalimanıdır. Kargo trafiği bakımından ise 2.038.768 ton ile ülkedeki havalimanları arasında ilk sıradadır. 2020-2022 yıllarındayolcu trafiğine göre Avrupa'nın en işlek havalimanıolan İstanbul Havalimanı, 2023'ten beriHeathrow Havalimanı'nın ardından ikinci sırada yer almaktadır.

Tüm etapları tamamlandığında kapasitesi yıllık 200 milyon yolcuya çıkarılabilen 2 terminali ile birbirinden bağımsız altı pistiolacak şekilde hizmet verebilecektir. İnşa aşamasında iken havalimanının proje ismi İstanbul Yeni Havalimanı olarak belirlenmesine karşın tamamlandığında adı İstanbul Havalimanı olarak açıklanmıştır. Yeni havalimanı için yapılan ihaleyi 3 Mayıs 2013'te İGA yatırımcılarının oluşturduğuCengiz,Mapa,Limak,Kolin,KalyonOrtak Girişim Grubu (OGG) cumhuriyet tarihinin en yüksek teklifi olan 22,152 milyar euro değerinde bir teklif ile kazanmıştır. İGA'nın 2022 yılı itibarıyla ortaklık yapısı şu şekildedir: %55 Kalyon Havacılık ve İnşaat A.Ş., %45 Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. İhalenin ardından, projenin temeli 7 Haziran 2014 tarihinde atılmıştır.

Tarihçe

Arka plan

İstanbul Atatürk Havalimanı'nın yoğunluğu ve kapasite yetersizliğini tespit edenBakanlar Kurulu, yeni bir havalimanının inşa edilmesine karar verdi.13 Ağustos 2012 tarihinde ise bölge seçimi yapılarak projenin hayata geçirilmesi için ilk adım atıldı.

İhale süreci

Yeni Havalimanı'nın İhalesi 24 Ocak 2013 tarihinde açılıp 3 Mayıs 2013 günü sonlandırıldı.Yüzde yirmi özkaynak zorunluluğunun öngörüldüğü ihaleyeTAV, Alarko, IC,Limak, Makyol ve Varyap Holding katılım gösterdi.Havalimanı işletme süresi şartlar dahilinde 25 yıl olarak sabitlendi.İhale hazırlığının global büyüklükteki bir proje için kısa vadede gerçekleştiği fikri uzmanlar tarafından dile getirildi.Sabancı Holdingise ihaleye katılmaktan vazgeçti.

Türkiye tarihinin en büyük yatırımı olan Yeni Havalimanı İhalesi 3 Mayıs 2013 günü saat 10.00'da AnkaraEsenboğa HavalimanıSosyal Tesisleri'nde gerçekleştirildi.İlk turda en yüksek teklifiFraportşirketi verdi. İhaleyi 22,152 milyar euro ileCengiz,Mapa,Limak,Kolin,KalyonOrtak Girişim Grubu (OGG) kazandı. 6 saat süren 96 turlu ihaleden devlete KDV dahil 26 milyar 142 milyon euro gelir çıktı.

3 Mayıs 2013 tarihinde yapılan ihaleyi Cengiz, Mapa, Limak, Kolin, Kalyon Ortak Girişim Grubu (OGG)’nin kazanmasının ardından sözleşmeDHMİ'nin 80. kuruluş yıldönümü olan 20 Mayıs 2013 tarihinde imzalandı.

Eleştiriler

Proje ile ilgili açıklananÇEDraporuna göre projenin çoğunluğunun mevcut ormanın üzerinde inşa edilecek olması nedeniyle bu bölgedeki ekolojik sisteme zarar verileceği endişesi gündeme getirildi. İnşaat bölgesindeki kurutulacak göl alanlarının sulak alan olma özelliklerini yitirecek olmaları da eleştirilen konuların başında geldi.

İnşaat süreci