html
Boeing
The Boeing Companyya da kısacaBoeing(/ˈboʊɪŋ/BO-ing),uçak,helikopter,roket,uyduvefüzetasarlayan, üreten ve satan bir Amerikançok uluslu şirketidir.Şirket ayrıca kiralama ve ürün destek hizmetleri sunmaktadır. Dünyanın en büyükhavacılık ve uzayüreticilerinden biri olan Boeing,2022 yılı gelirine göre dünyanın dördüncü büyük savunma müteahhidi ve dolar bazındaAmerika Birleşik Devletleri'nin en büyük ihracatçısıdır.15 Temmuz 1916'daWilliam E. BoeingtarafındanWashingtoneyaletininSeattleşehrinde kurulan şirket,mevcut yapısına 1 Ağustos 1997'de Boeing ileMcDonnell Douglas'ın birleşmesiyle kavuştu.
2023 itibarıyla Boeing Company'nin genel merkezi,VirginiaeyaletininArlington Countybölgesindeki Crystal City semtinde yer almaktadır.Şirket,Boeing Ticari Uçaklar(BCA), Boeing Savunma, Uzay ve Güvenlik (BDS) ve Boeing Global Hizmetler (BGS) olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. 2021 yılında 62,3 milyarAmerikan dolarıtutarında satış gerçekleştiren Boeing, 2020 itibarıylaFortune 500listesinde 54. sırada,Fortune Global 500listesindeise 121. sırada yer aldı.
Boeing,lobi faaliyetlerineyaptığı harcamalar,vergi politikalarıvesavunma sanayiifaaliyetleri nedeniyle eleştirilmektedir.Şirket ayrıca savaş dönemlerinde kâr sağlamakla suçlanmaktadır. Bazı kaynaklarda,Gazze Savaşısırasındaİsrail'e silah satışından 50 milyar ila 100 milyar dolar arasında gelir elde ettiğine dair iddialar yer almaktadır.Uluslararası Af Örgütü, Eylül 2025'te yayımladığı raporunda Boeing'i, İsrail'in Filistinlilere yönelik işlediğisoykırım, işgal ve ayrımcılığa ekonomik destek veren 15 şirketten biri olarak listeledi.
Tarihi
Kökeni
Boeing Şirketi, 1916 yılında Amerikalı kereste sanayicisiWilliam E. BoeingtarafındanWashingtoneyaletininSeattleşehrinde Pacific Aero Products Company adıyla kuruldu. 1917 yılında şirketin adı Boeing Airplane Company olarak değiştirildi ve 1928'de William Boeing, Boeing Airplane & Transport Corporation'ı kurdu.1929 yılında şirketin adı United Aircraft and Transport Corporation olarak değiştirildi ve Avion, Chance Vought,Sikorsky Aviation, Stearman Aircraft,Pratt & Whitneyve Hamilton Metalplane gibi birçok uçak üreticisi satın alındı.
McDonnell Douglas ile birleşme
Aralık 1996'da Boeing,McDonnell Douglasile birleşme niyetini açıkladı ve düzenleyici kurumların onayıyla birleşme 4 Ağustos 1997'de tamamlandı.Birleşme sürecinde yaşanan gecikme,Avrupa Komisyonu'nun itirazlarından kaynaklandı ve Komisyon, birleşmeye üç koşul getirdi: üç ABD havayolu şirketiyle yapılan münhasırlık anlaşmalarının feshedilmesi, McDonnell Douglas sivil uçak işi için ayrı hesap tutulması ve bazı savunma patentlerinin rakiplerin kullanımına açılması.2020 yılındaQuartz, birleşmenin ardından “Boeing mühendisleri ile McDonnell Douglas muhasebecileri arasında şirket kültürleri çatışması yaşandığını” ve bu çatışmanın McDonnell Douglas tarafının üstünlüğü ile sonuçlandığını, bunun da737 MAXkazası krizine yol açan olaylara katkıda bulunmuş olabileceğini bildirdi.
Merkezin taşınması
Boeing'in merkezi, 2001 yılında Seattle'danChicago'ya taşındı.2018 yılında şirket,Sheffield Üniversitesiile yürütülen bir araştırma ortaklığı çerçevesinde Avrupa'daki ilk fabrikasınıİngiltere'ninSheffieldşehrinde açtı.Mayıs 2020'de Boeing,COVID-19 salgınınedeniyle hava yolculuğundaki düşüşten ötürü 12.000'den fazla çalışanını işten çıkardı ve işgücünün toplam %10'u, yaklaşık 16.000 kişi için işten çıkarma planı yaptı.Temmuz 2020'de şirket, pandemi ve737 MAXuçaklarının uçuşlarının durdurulmasının etkisiyle 2,4 milyar dolar zarar ettiğini açıkladı.18 Ağustos 2020'de CEO Dave Calhoun, daha fazla işten çıkarma yapılacağını duyurdu;28 Ekim 2020 itibarıyla Boeing, COVID-19 salgını nedeniyle artan mali kayıplar sonucunda yaklaşık 30.000 çalışanını işten çıkardı.
Bölümleri
Şirketin üç bölümü şunlardır: Ticari Uçaklar; Savunma, Uzay ve Güvenlik; ve Global Hizmetler.
- Boeing Ticari Uçaklar(BCA),737,767,777ve787dâhil olmak üzere ticari uçaklar ile bunların çoğununkargo uçağıveiş jetiversiyonlarını üretmektedir. Bu bölümde yaklaşık 35.000 kişi çalışmaktadır ve bunların çoğu şirketinEverettveRenton, WashingtonveGüney Karolina'daki üretim tesislerinde görev yapmaktadır.
- Boeing Savunma, Uzay ve Güvenlik(BDS),askerî uçaklar,helikopterlervefüzelerinyanı sırauydu,uzay aracıveroketlerdahil olmak üzere ticari ve askerî müşteriler için uzay sistemleri üretmektedir.
- Boeing GlobalHizmetler(BGS), BCA, BDS veya diğer üreticilerden ekipman satın alan müşterilere bakım ve yükseltme gibi satış sonrası destek hizmetleri sunmaktadır.