html
Boeing 787
*Boeing 787* Dreamlinerya da kısacaBoeing 787,Boeing Commercial Airplanestarafından geliştirilen ve üretilen Amerikangeniş gövdelibiryolcu uçağıdır.Sonic Cruiserprojesini iptal eden Boeing, 29 Ocak 2003'te verimliliğe odaklanan geleneksel7E7modelini tanıttı. Program, 26 Nisan 2004'teAll Nippon Airways'in (ANA) 50 uçaklık siparişiyle başlatıldı ve 2008'de hizmete girmesi planlandı. 8 Temmuz 2007'de, önemli işletim sistemlerinden yoksun bir 787 prototipi tanıtıldı; ancak uçak, 15 Aralık 2009'dakiilk uçuşunakadar birçok gecikme yaşadı. Tip sertifikası, Ağustos 2011'de alındı ve ilk 787-8, Eylül 2011'de ANA'ya teslim edilerek 26 Ekim 2011'de ticari hizmete girdi.
Boeing, 787 modelini tanıtırken uçağınBoeing 767gibi önceki modellere kıyasla %20 daha az yakıt tüketmesini hedefledi. 200 ila 300 yolcu kapasiteli olan uçak,8.500deniz mili[nmi] (15.700km; 9.800mi)menzile sahip olup noktadan noktaya uçuşlar için tasarlanarak hub-and-spoke seyahat modelinden bir dönüşüm sağladı.İkiz motorluyapı, General Electric GEnx veyaRolls-Royce Trent 1000yüksek baypaslıturbofanmotorlarla desteklenmektedir.Gövdesiağırlıklı olarakkompozit malzemelerdenüretilen 787, elektrik sistemlerini daha yoğun kullanan ilk yolcu uçağıdır. Dış görünüşte dört pencerelikokpiti,eğimli kanat uçlarıve motor kaplamalarındaki gürültü azaltıcı şevronları ile ayırt edilir. Geliştirme ve üretim süreci, önceki Boeing uçaklarına kıyasla daha fazla küreselalt yükleniciyedayandırıldı. Mart 2021'den bu yana son montaj, Boeing'inGüney Karolinafabrikasında yapılmaktadır; daha önceWashingtoneyaletindeki Boeing Everett Fabrikasında yapılmaktaydı.
İlk model186-fit (57m)uzunluğundaki 787-8, tipik olarak 248 yolcu taşıyabilir ve7.305nmi (13.529km; 8.406mi)menzile sahiptir;maksimum kalkış ağırlığı(MTOW)502.500lb (227,9t)iken, sonraki modellerde bu değer560.000lb (250t)olarak artırıldı. Boeing, bu programına 32 milyar dolar yatırım yaptı; maliyetleri karşılamak için gerekli uçak satış tahminleri 1.300 ile 2.000 arasında değişmekteydi. Ağustos 2025 itibarıyla program, 2.206 sipariş aldı ve 1.215 teslimat gerçekleştirdi.
Çeşitli modelleri
787-8, 787-9 ve 787-10 olmak üzere, 3 çeşit Boeing 787 modeli bulunmaktadır.
787-8
Boeing 787 ailesinin en küçük üyesi olan 787-8, yaklaşık 56 metre uzunluğa sahiptir.7.305 deniz mili (13.530km) menzile sahiptir.Hizmete giren ilk 787 modeli olan 787-8, 2011 yılında lansman müşterisi olanAll Nippon Airwaystarafından hizmete alınmış ve ilk yolcularını taşımıştır.
Daha çokBoeing 767'ye göre alternatif olarak düşünülmüş olan 787-8, 787-9'un ardından ailenin en çok rağbet gören varyantı olmuştur. Temmuz 2025 itibarıyla 400'e yakını teslim edilmiştir ve toplam 675 sipariş almıştır.
787-9
Ailenin en popüler üyesi olan ve 1.500'den fazla sipariş alan 787-9, 7.565 deniz mili (14.010km) menzile sahip olup ailenin en geniş menzilli üyesidir.Tipik bir iki sınıf konfigürasyonunda 296 yolcuyu taşıyabilen 787-9,günümüzde Türkiye'nin bayrak taşıyıcı havayoluTürk Hava Yollarıtarafından da kullanılmaktadır.
İlk uçuşu normalde 2010 yılına planlanan 787-9, teknik aksaklıklar nedeniyle ilk teslimat tarihi 2014'e kadar ertelendi.2013 yılında ilk uçuşunu gerçekleştirdi.2014 yılında iseAll Nippon Airwaysile ilk kez hizmete girdi.2019 yılında iseTürk Hava Yollarıilk B787-9'unu teslim aldı.
787-10
787 ailesinin en uzun versiyonu olan 787-10, kapasite olarakBoeing 777'ye en yakın olan model olsa da menzil açısında geri kalmaktadır.Bu sebeple ailenin en az tercih edilen modeli olarak sadece (Temmuz 2025 itibarıyla) 433 sipariş almıştır.Lansman müşterisiSingapore Airlinesolmuştur. 17 Şubat 2017'de ilk 787-10 fabrikadan çıkarılmış, 31 Mart 2017'de de ilk uçuşunu yapmıştır.
Model, 3 Nisan 2018'deSingapore Airlinesile hizmete girmiştir.
Gelişme
Teslimat sonrası uçuşunun ilk 1-2 haftasında iki ciddi kaza atlatmıştır.Federal Havacılık Kurulutarafından uçuşları yasaklanmıştır.
İlk teslimat da ilk siparişi veren JaponANAfirmasına 2011 son çeyreğinde yapmıştır.
Kompozit malzemeden imal edilen ilk uçak olma özelliğine de sahip 787, işletme maliyetinde yüzde 10, yakıt maliyetinde ise yüzde 20 tasarruf sağlayacak. Karbon monoksit emisyonunu da yüzde 20 azaltacak yeni uçakta gürültü alanı yüzde 60 daralacak.
Kompozit malzeme nedeniyle 787'nin dış yüzeyinin de daha sağlam olduğu belirtilirken, firma yetkilileri,kompozit gövde ve bakım masraflarından dolayı 787'nin dünyanın en iyi uçağı olacağıöngörüsünde bulunuyor.
Bu arada günümüzdeki satış fiyatı 150 ile 205,5 milyon dolar arasında değişen Boeing 787 tipi uçak, daha test uçuşu dahi yapılmadan satış rekoru kırdı.