html
Concorde
Concorde, süpersonikyolcu uçağıolarak hazırlanmış birhava taşıtı.Air FranceveBritish Airwaystarafından kullanılmış olup, 26 adet üretilmiştir.
Tarihçe
Dünyada sesten hızlı uçakla uçan ilk insan,II. Dünya SavaşıpilotlarındanCharles Yeager'di.
Concorde'un yapımına giden yolda ilk fikir, 1956 yılında ortaya çıktı ve bu amaçla ilk olarak,İngiltere'de "Sesten Hızlı Uçak Komitesi" adıyla bir komite kuruldu.
Fransa'da 1962 yılında aynı yönde bir proje üzerinde çalışmaya başladı. Sonuçta iki ülke, Concorde projesinin İngiliz-Fransız ortak yapımı olarak gerçekleştirilmesi konusunda anlaştı.
ABD, 1965 yılında Başkan Lyndon B. Johnson'ın ağzından "kendi sesinden hızlı yolcu uçağını geliştireceğini" açıkladıysa da BaşkanRichard Nixon, 1971 yılında imzaladığı bir kararla bu projeyi tarihe gömdü.
Concorde uçağı, ilk uçuş denemesini 2 Mart 1969'da Fransa'nın Toulouse kentinde yaptı. Concorde'un ilk ticari uçuşu iseLondra-Bahreynarasında gerçekleşti. Fransız Concorde'unun ilk uçuşu da Paris-Dakar-Rio de Janeirogüzergahında yapıldı. Sonrasında Paris-Azorlar-Karakasrotası açıldı. ABD senatosu ilk başta sonik patlamalar yüzünden Concorde'un ülke toprakları üzerinde uçmasını yasaklasa da, daha sonra bu yasağı önceWashingtoniçin kaldırmıştır. Böylece ABD'de ilk Concorde seferleri Londra ve Paris'ten Washington'a yapılmıştır. Sonrasında yasağın New York şehri için de kaldırılmasıyla Air France, 1977 yılından itibarenParis-New Yorkarasında sesten hızlı uçaklarla yolcu taşımaya başladı.
Concorde'un Türkiye'ye 1976-1977 yıllarında Air Condor veAir Franceşirketleri envanterinde kayıtlı uçaklarıyla sınırlı uçuşları olmuşsa daİstanbul Atatürk Havalimanınınteknik altyapısı o yıllarda gerekli donanımı sağlayamadığı için ilerleyen yıllarda bu uçuşlardan vazgeçilmiştir. Daha sonra 1999'da Concorde'un çıktığı dünya turu kapsamında son kez İstanbul'a inmiştir.
25 Temmuz 2000 tarihindeParis-Charles de Gaulle Havaalanı'ndan kalkışından 1,5 dk sonra geçirdiğikazaile uçuşları durdurulmuş yaklaşık 1 sene sonra Eylül 2001'de,11 Eylül saldırılarındanbirkaç gün evvel yeniden seferlere başlamıştır. Güvenilirliğinin az, yüksek maliyeti ve sınırlı yolcu kapasitesi olduğu için üretimden kaldırılmıştır. Concorde uçaklarının son ticari seferi, 24 Ekim 2003'te Londra-New York arasında yapıldı.
30 yıllık macerası boyunca toplam 16 Concorde uçağı üretildi. Bunların tanesinin maliyeti 42 milyon dolardı. Başta dünyanın birçok yerinden havayolu Concorde siparişi vermişse deTupolev Tu-144'ün 1973 Paris Air Show'da yaptığı kazadan sonra hemen hemen hepsi siparişlerini iptal etti. Sadece AirFrance ve British Airways şirketleri Concorde uçurmuştur.
Teknik Yapısı
Concorde uçakları, normal uçuşlarında saatte 2 bin 132 kilometre (2Mach) hıza erişiyor ve yerden 18 bin 200 metre yüksekten uçuyordu. Uçaklar,Atlantik'i normal koşullarda 3 saatte aşabiliyordu. Yüksek hızından ötürü uçuş sırasında hiçbir zaman belli bir yükseklikte kalmazdı. Yaklaşım için uygun irtifaya kadar yükselirdi ve buna seyir tırmanışı denirdi. O yükseklikte başka Concorde'lar hariç hiçbir uçak olmadığı için pilotların bu sırada tırmanış izni almaları gerekmezdi. Ayrıca hava akımlarının ve fırtınaların üzerinden uçulduğu için de hiçtürbülansayakalanmaz ve uçuş trafiğinden hiç etkilenmezdi.
Başlıca amacı hız yapmak olan Concorde uçaklarının dış yüzeyi, çok hafif ve ısıya dayanıklıtitanyummaddesinden üretildi. Uçuş sırasında sürtünme nedeniyle uçağın dış cephesindeki sıcaklık 92, burun kısmındaki sıcaklık ise 130 dereceye çıkıyordu. Isınma nedeniyle uçağın boyunun uçuş sırasında 7.5 santim uzadığı saptandı. Bu yüzden Concorde'un gövdesi ve kanatlarında genleşme payları bulunur.
Dev yolcu uçakları 200 yolcuyu rahatlıkla taşırken, dar gövdeli Concorde'un yolcu kapasitesi 125 kişiydi. Yolcuların büyük çoğunluğunu zengin ve ünlüler oluşturuyordu, çünkü Concorde'un New York-Paris arasında tek gidiş için bilet fiyatı 12 bin doları buluyordu.George Michael,Michael Jackson,II. Elizabeth,Diana,Elton JohnveRoger MooreConcorde'un düzenli yolcuları arasında bulunan ünlü isimlerden bazılarıdır.